...

16.8.2021
4300

ȂLİMLER ŞEHRİ: KÜTAHYA’MIZ

 

 

 

ȂLİMLER ŞEHRİ: KÜTAHYA’MIZ

Kadrile halince beldegani var Kütahya'nın
Her garibe dost olur insanı var Kütahya'nın
Ȃlimi fazıl bulunur zahiri, batini veli
Her cihetten âdemi irfan var Kütahya'nın

                                              ȂRİFȊ

Merhabalar sevgili okurlarım. Sizleri köy köy dolaşıp, saz çalıp şiirler okuyan Kütahyalı Ȃşık Ȃrifî’nin muhteşem gazeliyle selamlıyorum. Gazelden de anlaşılacağı üzere bugünkü yazımızın konusu bu güzel vatanımızın en kadim şehirlerinden olan, bir medeniyet beşiği silsilesi Kütahya. Ee tabi ikametimizin de bulunduğu bu güzide şehre biz de iki methiye nakşedelim de yüreklerimiz oyuna kalksın. Hakikaten içimi hop hop ettiren bu yazı benim içinde nadide bir parça olacak. Durup düşündüğüm bir vakit; “Neden Kütahya ile ilgili yazı yazmıyorum.” dedim ve kalemimi aldım elime. Neredeyse yedi bin yıllık bir tarihin izlerini üzerinde taşıyan bu kutsal şehir saygıdeğer hocam Kadir GÜLER’in tanımıyla: “Kütahya, Kutlardan Hititlere, Kimmerlerden Friglere, Lidyalılardan, Perslere, Büyük İskender’den Romalılara ve Bizans’a, Hezar Dinari’den Selçukluya ve Germiyana, Osmanlıdan Cumhuriyete yaklaşık yedi bin yıllık tarihiyle bizimdir.” Saygıdeğer hocama Allah afiyetler versin. Üniversitenin ilk zamanlarında bizleri sokak sokak gezdirerek Dönenler Camii (Mevlevihane), Yeşil Camii, Rüstem Paşa Medresesi, Karagöz Ahmet Paşa Camii gibi yerlerin varlığından haberdar etti. Ben Kütahya’yı Kütahya’da okuyana kadar tanımıyormuşum meğer. Mevleviliğin üçüncü büyük durağı olduğundan haberim yokmuş. Ama ne demişler: “Bilmemek değil, öğrenmemek ayıp.” Araştıralım, bulalım, öğrenelim. Belki de bizlere bir hami olarak gerilen nice evliya, âlim, şair, yazar, şifacı, şeyh, derviş ve daha nicesini hiçbir zaman bilemeyeceğiz. Ama biz elimizden geldiğince arayıp ince ince araştırdığımız, bir hakikat süzgecinden geçirdiğimiz kim varsa zikredelim. Zikredelim ki Allah da bizi onlarla haşretsin. Öyle ya şair Hâkânî ne demiş:

Umarım haşr eder ol Rabb-i ganî

Onu dünyâda görenlerle beni 

Mevlevilikten, Nakşibendiliğe, Kalburcu Şeyhî Pir Ahmet Efendi ve Gaybî’den Halvetiliğe, Ahi Evran’dan Ahiliğe, Şeyhî’den Bayramiliğe kadar bir gönül mekangâhı olan güzel şehrimiz topraklarına nice zikirler, kasideler, gazeller, dualar sığdırmıştır. Germiyan’ın altın çağı bu topraklarda gözünü açmış ve Divan’a Ahmedî, Ahmed-i Dâî, Şeyhî, Şeyhoğlu Mustafa gibi edebi dehalar katmıştır. Büyük devlet adamlarının ayak izlerinin olduğu Kütahya topraklarımızda, semazenlerin; gönlüne huşu veren ezgileriyle bir zamanlar süslendiğini duyunca insan heyecanlanmıyor değil. Şems misali Hz. Mevlana’nın ism-i zikrine nail kaç çini, mermer vardır Kütahya’mızda. Osmanlı’ya Devletşah Sultan vesilesiyle çeyiz giderken kaç çinimiz duaya kalkmıştır. Ben bu medeniyet algısına evvelden beri hayranım vesselam. Allah bu topraklarda daha nice Bahârî Dede (Kütahya’nın Mevleviliğe armağan ettiği evlatlarından biridir.), Cafer Dede ( Kütahya’nın önemli hattatlarından biri de Mevlevi Cafer Dede Efendi’dir.), Cebrî ( XVI. Asırda yaşayan Gedizli şairlerdendir.), Doğlarlı Osman Efendi ( Kütahya’nın XIX. yy da yetiştirdiği kıymetli âlimlerden biridir. Bu asırda Kütahya’nın yetiştirdiği en önemli sanatçılardan ve halk şairlerinden biri olan Pesendî, Doğlarlı Osman Efendi’den ders almış ve Kütahya’yı övdüğü bir şiirinde Osman Efendi’yi Ȃlim Efendi’ye eşdeğer göstermiştir:

Müşkilinde şek bulan gelsün ki izâh eylesün

‘Ȃlimi Vânî gibi Osmânı var Kütahyanın ),

Fatma Hanım ( Kütahyalı hanım şâirlerin adı ilk zikredilenlerindendir.), Gomidas Vartabet ( Yedi bin yıllık medeniyet coğrafyasının merkezinde olan Kütahya’nın yetiştirdiği önemli müzisyenlerden biridir. ), Hamzavî ( Germiyan coğrafyasında yetişmiş sanatçılardandır.), Hezar Dinari (Kütahya Fatihidir. Uzun yıllar Kale Muhafızı olarak Kütahya’da kalmış, Kütahya’nın imarında çalışmış ve bu şehre birçok eser bırakmıştır.), İshak Fakîh ( 14. Asırda yaşamış önemli fakîhler Ahmet Fakîh ve Yahşî Fakîh’ten sonra 15. Asrın ilk çeyreğinde yaşayan diğer Germiyanlı ilim adamıdır.) Rüstem Paşalar ( Kütahya’da Anadolu Beylerbeyi olarak görev yapmıştır. ) yetiştirmek nasip olsun.

Sizlere kısaca şairler hakkında bilgiler vermek istedim. Zira bu güzel ilimizin üzerinde yetişmiş şairler ve ilim adamları hakkında bir şairler tezkiresi yazılsa hiç de fena olmaz.

 Son olarak elbette hamur aşlarımız, güveçlerimiz, galilerimiz, eyilerimiz, allasenlerimiz, abuularımızsız, düğünlerimiz, derneklerimizsiz olmaz. 43’ ü gördüğümüz her yerde gözlerimizi fal taşı gibi açtıran güzel Kütahya’mıza selam olsun, var olsun. Ȃlimler ve ilimler beşiği olduğun ve bizi kabul ettiğin için teşekkür ederiz.

 Ee o zaman hadin gali selametle.

 Kütahya'nın pınarları akışır, akışır

Devriyeler kol kol olmuş bakışır, bakışır

 

 

 


Yorumlar
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Yorum Yaz
park hayat